Aslında Bilim

Popular Science Türkiye dergisinde yaşanan rezalet

Son aylarda özellikle Kozan Demircan’ın yazılarını severek takip etmem nedeni ile almaya başladığım Popular Science Türkiye dergisinin Temmuz 2014 sayısında gözüme bazı noktalar takıldı. Bunları mail ile genel yayın yönetmenine ilettiğimde ise, sanki ben hatalı bir davranışta bulunuyor muşum gibi azarlayıcı cevaplar aldım.

Açıkçası bu durum karşısında şok olduğumu belirtmem gerekiyor. Zira ben cahil bir insan olabilirim ancak, Türkiye’de adı geçen sayılı bilim dergisinin okuyucularına böylesine bir karşılık vermesi beni oldukça üzdü. Ayrıca bana bakış açımı değiştirmem için bir yerde yardımcı oldular. Tek kaynağa güvenmemenin doğruluğu bir kez daha kanıtlandı. Bu bir bilim dergisi olsa dahi! Bahsi geçen konu hakkında dikkatimi çeken ilk yazı “Renkleri Kopyalayan Kalem”, ikinci yazı ise “Sanal Çocuk Eugene Goostman”. Bu yazılar hakkında dikkatimi çeken noktaları aşağıda kısaca özetlemeye çalışarak bir mail oluşturdum. Özellikle “Sanal Çocuk Eugene Goostman” yazısı hakkında İngilizce bir makale bulunuyor. Bu makalede durumun ele alınandan biraz daha farklı olduğunu görülüyor.

Bunların hepsi bir kenarı dursun, onla üniversite eğitimi almış birisinin, böylesine kabaca cevap vermesi beni, eğim seviyesinden bağımsız olarak da bu işlerin yapılabileceğini kanısına götürdü. Belki bu yazımdan dolayı bir süre sonra bana karşı daha çok bilenmeleri bile söz konusu olabilir. Kim bilir, belki dava bile açarlar. Ancak mailde bahsedildiği gibi, adını yanlış yazdığım kişinin yayınladığı makaleyi benim gibi sıradan bir insan da yazabilir. Benim gibi sıradan bir insan bunu yazıp yayımlasaydı ve karşılığında, benim onlara söylediğim gibi bir eleştiri gelseydi, kesinlikle bu şekilde terslemezdim. Yazıdaki hatalarımı, henüz öğrenen bir vatandaş olarak maruz görünüz. Maili yazarken Tuna Emren’in adını da yazmamı da aynı şekilde konumuma yani eğitimime verebilirsiniz. Sonuçta onlar gibi koca koca üniversiteler bitirip, önemli bir konumda hiç yer almadım…

1. Sorun Scribble Pen hakkında: Dergide Stylus versiyonunun 150$, Scribble Ink (Yani kağıtta kullanılan) versiyonunun 80$ olduğu belirtiliyor.

scribble_penAncak durum bunun tam tersi. Üreticisinin Resmi Sitesi‘nde, Stylus için 80$, Scribble Ink için 150$ fiyat verilmiş.

2. Sorun Sanal Çocuk hakkında:  Sanal Çocuk Turing testini geçti, çok büyük bir iş başardı gibi gösterilmektedir. Bu konu Yalan Savar‘ın da dikkatini çekmiş olacak ki, konu hakkında aşağıdaki gibi bir bilgilendirme yapma gereği hissetmişler.

turing_testini_gecti

Dikkatimi çeken asıl nokta! Dergide “Turing testini geçen ilk bilgisayar programı” deniyor ancak gerçek şu: Bugüne kadar çok sayıda sohbet bot’u, Turing testini geçtiğini iddia etmişti. Örneğin 2011 yılında geliştirilen Cleverbot, jürinin %59’unu makine değil, insan olduğuna inandırdığını iddia etmişti (Bu skor, haberde geçen Eugene’in %33’lük skorundan çok daha iyi).

Kaynak 1: Yalan Savar
Kaynak 2: TechDirt

3. Ayrıca bahsi geçen kişiyi araştırırken şöyle de bir blog yazısı ile karşılaştım. Yani yazar hakkında daha önceden de olumsuz eleştiriler varmış. Okumanızı tavsiye ederim:  http://muratyildirimoglu.wordpress.com/2013/01/06/popular-science-ocak-2013-saysi-buyuk-bir-dus-kirikligi/

Murat Yıldırımoğlu’nun yazısından kısa bir alıntı;

Tuna Emren gibilerine tartışmalı yazılar yazdırmak yerine yalnızca Popular Science’ı adam gibi çevirme işine yoğunlaşsalar daha iyi olmaz mıydı?

4. Ayrıca farklı bakış açıları için Ekşi Sözlük Bağlantısı altındaki yorumlara göz atılabilir (Özellikle popüler bilim dergisiyiz biz konusundaki yorumlar gerçekten gözardı edilemez)

Güncelleme: Ekşi Sözlük içerisinde yeni bir yazı var konu hakkında. Sağ olsunlar beni de referansların içerisine eklemişler. Lütfen buna da bir göz atın: https://eksisozluk.com/entry/51420779

Benim yazmış olduğum mail; (Burada Görseli)

Merhaba. Son aylarda derginizin sıkı bir takipçisi olarak, Temmuz ayında yayınlanan iki makale hakkındaki görüşlerimi iletmek istiyorum. Bu konular dikkatimi çektiğinde şöyle bir düşünceye sahip olmadım değil. Teknik olarak ilk okul mezunuyum ve derginizde yazanların en azından 1 üniversite bitirmiş ve süper İngilizce’ye hakim olan insanlar olduklarından eminim. Yayınlanan makaleler genelde yenilikçi ve yaratıcılık içeriyor. Aşağıda bahsedeceğim iki makale ise, sıradan bir Facebook kullanıcısının erişip okuyabileceği bir yazının dergiye taşınmış bir versiyonu gibi. Gördüğüm zaman gerçekten hayal kırıklığına uğradım.

1 – Tunar Erdem’in 23. Sayfadaki “Renkleri Kopyalayan Kalem” hakkındaki bilgilendirme yazısındaki fiyatta yanlışlık bulunuyor. Stylus modeli 80 dolar iken, kağıt üzerinde kullanılan modeli 150 dolar olarak ön satışa çıkartıldı. Haberi baştan savma yapmış gibi algılamama neden oluyor bu detaylar.

2 – Yine Tunar Erdem’in 24. Sayfada başlayan “Sanal Çocuk EUGENE GOOSTMAN” makalesi için ise şu linki incelemenizi tavsiye ediyorum: https://www.techdirt.com/articles/20140609/07284327524/no-supercomputer-did-not-pass-turing-test-first-time-everyone-should-know-better.shtml

PopSci’da makale yazmak bu kadar kolay olmamalı diye düşünüyorum. Sonuçta bilim yayını yapan kaynaklara güvenmeyeceksek kime güveneceğiz? İlginiz için şimdiden teşekkür eder, -kaliteli içerikleriniz- için başarılarınızın devamını diliyorum.
(Gereksiz not: Şahin bey ile daha önceden “otobüste bacak açma” konusunda bir tartışma yaşamıştık. Aynı fikirde olmadığımız için bana kızmıştı. Dilerim bu maili kendisi okuyorsa tarafsız bir yaklaşım sunar.)

Attığım maile karşılık gelen cevap; (Burada Görseli)

1- Fiyatlar değişiklik gösterir. Hatta bu yüzden dergide pek fiyat kullanmıyoruz. Orada da sadece kabaca fikir vermesi için belirtildi.

2- Turing testi artık çok geçerli bir test değil zaten. Sanal zekadan beklentilerimiz çok daha yüksek çünkü. Fakat simgesel bir anlamı var ve o yazı sadece testi anlatmayı değil yaratıcısının değerli hizmetlerinden ötürü bir tanıtım görevi de üstleniyor. Alan Turing’i tanıtan kutuyu okursan ne demek istediğimi daha iyi anlayacaksın.

Baştan savma yazı yazıyor dediğin Tuna Emren’in adını bile doğru yazamamışsın. Tuna 1.5 senedir bize çeşitli konularda yazı yazıyor.
Yazdığı yazıları üniversitelerde hocalar ve öğrenciler okuyor ve Tuna öğrenci kulüplerinden konuşmacı olarak davet alıyor.
Dergideki her yazıyı beğenmek zorunda değilsin. Bazıları kafa yapına uyar bazıları uymaz. Bazıları facebook paylaşımları gibi gelir ki bu doğru da olabilir çünkü biz popüler bilim dergisiyiz. Hayal kırıklığına filan gerek yok yani. En fazla bir daha almazsın dergiyi olur biter.
Umarım istediğin kadar objektif bir cevap verebilmişimdir. Okuyuculara duyduğum sorumluluk yüzünden sana böyle uzun uzun cevap verdim ama bundan sonraki maillerine cevap vermeme hakkımı saklı tutuyorum.

İyi çalışmalar
Şahin Ekşioğlu
Genel Yayın Yönetmeni
Popular Science

Bu içeriklere yer veren derginin bilim değil de magazin yayını yapıyormuşçasına hayatına devam etmesinden dolayı artık satın almayacağımı belirtmek istiyorum. Hoş, bu da dergi sahiplerini ne çok ilgilendirir ya…

  • hasan

    Yani ozetle.: biz magazin dergisiyiz,daha ne bekliyon? Bide halinden mi sikayet ediyon? Demisler, bu sekilde degerlendirirsen haklilar 🙂

  • Çok seviyesizce bir yanıt olmuş. İş anlayışı da böyleyse kapatır giderler yakında benden söylemesi.

    Sanki derginin okuyucudan başka gücü varmış gibi almazsınız olur biter demesi çok enteresan. Bu yanıtı dergide daha yetkili kişilere iletirseniz kulak memesine vururlar şöyle sertçe olanından.

  • Demir

    Böylesi adamlar genel müdür olur, seminer veya konferans verir, adam yerine konur. Çok bilmiş gibi lanse edilir uzman gözüyle bakılır. Şirketim olsa bu tipleri temizlikçi olarak bile almam ama neyse.

  • Barış Can KURT

    Resmen rezil bir cevap verilmiş. Bu ne ya? Liseli ergenden bir adım daha ötesine geçen dergi çıkarıyor.

  • Batumania

    Yazını tesadüf eseri okudum. Dergicilik kolay gibi gözüksede zor bir iştir. Özellikle büyük dergi guruplarında az insan çok iş mantığı ile işler yürütülür. Bu yüzden dergilerde sahte isimle yazanları çok görürüz. Biraz dikkat biraz araştırma ile kimin gerçek kimin sahte olduğunu anlayabiliriz aslında. Googlea Tuna Emren diye sorduğumuzda bize çokta fazla bilgi vermiyor mağdem bu kadar bilgili ve donanımlı bir arkadaş neden hakkında hiç bilgi yok. Daha da ilginci Popular Science da bulunan yazar linki. Linke dikkat edersen yazar ebrutr olarak geçiyor derginin künyesine bakınca karşımıza görsel yönetmen Ebru Tiryaki çıkıyor. Yani aslında bizim Tuna’nın gerçel ismi Ebru 🙂

    • Merhaba Batumania. Dergide yazan diğer bir isim benim Facebook’da arkadaşım olarak ekliydi. Bahsi geçen kişinin de şu anda gördüğümüz isimde hesabı var. Ayrıca blog yazıları falan da var ben göz attım zamanında biraz. Umarım bu kadar da abuk bir durum yoktur ortada, isim değiştirmek gibi. Genelde çeviri yapan insanlar “Ben makale yazdım koşun” diye etrafta kendilerini süsleyip bir güzel pazarlıyorlar. Ancak gerçekten düşünen ve ortaya ürün koyan insanlar geri planda kalıyor. Burada da dikkat çeken konuların seçilip pazarlandığını görüyoruz. Hepsi bu da değil, başkalarının içeriklerinden ve fikirlerinden yola çıkarak oluşturulan yazılar bile var. Hatta bir defasında benim bile fikrimin ertesi hafta dergide basıldığını gördüm. Biz masumane bir şekilde fikrimizi ortaya atıp argümanlarını sunuyoruz ama birileri onları alıyor ve eklemeler ile “özgün olmayan” makale(!) haline getiriyor. Yazıyı güncelleyip bir link daha ekledim, göz atmanızı tavsiye ederim: https://eksisozluk.com/entry/51420779